TÌM NGHỀ NGHIỆP PHÙ HỢP VỚI BẠN
Một cách giúp bạn quyết định chọn lựa nghề nghiệp là xem xét các “đặc điểm” của bạn – ý thích của bạn, các giá trị và khả năng của bạn để xem nghề nào thì thích hợp. Phương pháp này được hầu hết các trường học và chuyên gia tư vấn ở Mỹ sử dụng; chúng tôi sẽ sử dụng trong chương này.
Theo một nhà tâm lý học, ông John Holland, có sáu loại cá tính sau :
- Thực tế
- Thích điều tra, nghiên cứu
- Nghệ sĩ
- Thích quan hệ xã hội
- Có tinh thần khởi nghiệp
- Tuân theo các quy ước xã hội
Mỗi loại cá tính có sự liên hệ riêng biệt với những ý thích, giá trị và khả năng. Chẳng hạn những người nghệ sĩ thích những hoạt động cho phép họ bày tỏ ý tưởng hay cảm xúc qua múa, kịch, nhạc, viết hay mỹ nghệ. Họ có khả năng sáng tác và họ đề cao nghệ thuật sáng tạo.
Sáu loại cá tính này có thể để sử dụng để phân nhóm nghề nghiệp. Chẳng hạn, có nhiều nghề có thể được xếp vào “nhóm nghệ sĩ” như nhà văn, giáo viên nghệ thuật, nhạc sĩ.
Nếu bạn biết rõ loại cá tính mà bạn “gần giống” nhất, bạn có thể xác định nghề nghiệp phù hợp với bạn.
Điều mà bạn cần làm là tìm ra loại cá tính mà bạn gần giống nhất. Sau đó bạn dể dàng tìm thấy nghề nghiệp cùng nhóm với loại cá tính này.
Bạn giống loại cá tính nào nhất ?
Đầu tiên lấy ra một tờ giấy và trả lời.
Những câu dưới đây miêu tả bạn đến mức độ nào ?
Xếp loại mỗi câu sử dụng thang điển bên dưới.
Viết “số trả lời” lên trang trả lời của bạn.
I----------------I----------------I---------------I---------------I
0 1 2 3 4
Không Hơi đúng Rất đúng
đúng với tôi với tôi với tôi
THỰC TẾ
a- Tôi thích làm những việc mà bạn có thể nhìn ngắm, đụng chạm, giống như đối với động vật, đồ vật, vật dụng hay máy móc.
b- Nói chung, tôi tránh các hoạt động như giảng dạy, giúp đỡ người khác hay cung cấp các thông tin.
c- Tôi có khả năng làm việc với đồ vật, động vật và máy móc.
d- Tôi không có thiếu khả năng trong việc giảng dạy, tư vấn hay chữa trị.
e- Tiền và quyền lực là quan trọng với tôi.
f- Tôi thấy mình thực tế, thẳng thắn và “cứng đầu”.
THÍCH QUAN HỆ XÃ HỘI
a- Tôi thích những hoạt động có thể giúp người khác như dạy học, cấp cứu, cung cấp thông tin.
b- Tôi không thích làm việc ở nơi chỉ có máy móc, dụng cụ hay động vật.
c- Tôi có khả năng trong các lĩnh vực giảng dạy, chữa trị, phát triển và thông tin.
d- Tôi không có nhiều khả năng trong việc sử dụng dụng cụ, máy móc hay làm việc với động vật.
e- Các vấn đề xã hội là quan trọng đối với tôi.
f- Tôi thấy mình thân thiện, có trách nhiệm và hay giúp đỡ.
THÍCH ĐIỀU TRA NGHIÊN CỨU
a- Tôi thích những hoạt động liên quan đến sự quan sát, tư duy, nghiên cứu chính xác để giải quyết các vấn đề khoa học và toán học.
b- Tôi không có khuynh hướng lãnh đạo, buôn bán hay thuyết phục người khác. Tôi có khả năng giải quyết các vấn đề toán, khoa học, xã hội.
c- Tôi không có khả năng trong việc tổ chức và thuyết phục người khác.
d- Bổ sung những kiến thức về cuộc sống là điều quan trọng đối với tôi.
e- Tôi thấy mình có óc phân tích, bình luận và tài trí.
CÓ TINH THẦN KHỞI NGHIỆP
a- Tôi thích lãnh đạo, buôn bán, thuyết phục người khác kiếm tiền hay đáp ứng những mục tiêu của một tổ chức.
b- Tôi thường trách những hoạt động đòi hỏi sự quan sát cẩn thận và suy nghĩ khoa học.
c- Tôi có khả năng lãnh đạo và thuyết phục mọi người.
d- Tôi không có nhiều khả năng toán và khoa học.
e- Thành công trong việc quản lý và buôn bán là quan trọng với tôi.
f- Tôi thấy mình năng động, tham vọng và thích quan hệ xã hội.
NGHỆ SĨ
a- Tôi thích những hoạt động cho phép tôi bày tỏ ý tưởng và cảm xúc một cách sáng tạo như trong nghệ thuật, kịch, mỹ nghệ, múa, nhạc, viết.
b- Tôi thường trách những hoạt động mang tính lặp lại hay tính kỹ luật cao.
c- Tôi có khả năng sáng tạo nghệ thuật mà tôi có thể sử dụng trong các lĩnh vực như kịch, nhạc, nghệ thuật.
d- Tôi không có nhiều khả năng trong công việc thư ký hay kế toán
e- Nghệ thuật sáng tạo là quan trọng với tôi.
f- Tôi thấy mình có khả năng biểu cảm, độc đáo và độc lập.
TUÂN THEO CÁC QUY ƯỚC XÃ HỘI
a- Tôi thích làm việc với những con số hay máy móc trong một cách trật tự cố định.
b- Tôi không thích những hoạt động có vẻ mơ hồ, không có cấu trúc cố định.
c- Tôi có khả năng kinh doanh , thư ký, tính toán. Tôi có thể sử dụng chúng để viết báo cáo, làm việc với những con số một cách trật tự, hệ thống.
d- Tôi không có nhiều khả năng sáng tạo nghệ thuật.
e- Tôi đánh giá cao sự thành công trong công danh.
f- Tôi thấy mình tận tâm, cẩn thận, có trật tự.
Bảng trả lời và cho điểm
Tên : Ngày, tháng
Thực tế Xã hội
A. A.
B. B.
C. C.
D. D.
E. E.
F. F.
Tổng cộng : Tổng cộng :
Điều tra, Nghiên cứu Khởi nghiệp
A. A.
B. B.
C. C.
D. D.
E. E.
F. F.
Tổng cộng : Tổng cộng :
Nghệ sĩ Quy củ
A. A.
B. B.
C. C.
D. D.
E. E.
F. F.
Tổng cộng : Tổng cộng :
Loại nào mà bạn có nhiều điển nhất ?
Bạn gần giống với loại nào nhất ?
Hay có hai loại ngang điểm nhau ? Tốt thôi. Chỉ cần đọc lại phần miêu tả các loại tính cách và quyết định cái nào “giống” bạn hơn.
Một cách giúp bạn quyết định chọn lựa nghề nghiệp là xem xét các “đặc điểm” của bạn – ý thích của bạn, các giá trị và khả năng của bạn để xem nghề nào thì thích hợp. Phương pháp này được hầu hết các trường học và chuyên gia tư vấn ở Mỹ sử dụng; chúng tôi sẽ sử dụng trong chương này.
Theo một nhà tâm lý học, ông John Holland, có sáu loại cá tính sau :
- Thực tế
- Thích điều tra, nghiên cứu
- Nghệ sĩ
- Thích quan hệ xã hội
- Có tinh thần khởi nghiệp
- Tuân theo các quy ước xã hội
Mỗi loại cá tính có sự liên hệ riêng biệt với những ý thích, giá trị và khả năng. Chẳng hạn những người nghệ sĩ thích những hoạt động cho phép họ bày tỏ ý tưởng hay cảm xúc qua múa, kịch, nhạc, viết hay mỹ nghệ. Họ có khả năng sáng tác và họ đề cao nghệ thuật sáng tạo.
Sáu loại cá tính này có thể để sử dụng để phân nhóm nghề nghiệp. Chẳng hạn, có nhiều nghề có thể được xếp vào “nhóm nghệ sĩ” như nhà văn, giáo viên nghệ thuật, nhạc sĩ.
Nếu bạn biết rõ loại cá tính mà bạn “gần giống” nhất, bạn có thể xác định nghề nghiệp phù hợp với bạn.
Điều mà bạn cần làm là tìm ra loại cá tính mà bạn gần giống nhất. Sau đó bạn dể dàng tìm thấy nghề nghiệp cùng nhóm với loại cá tính này.
Bạn giống loại cá tính nào nhất ?
Đầu tiên lấy ra một tờ giấy và trả lời.
Những câu dưới đây miêu tả bạn đến mức độ nào ?
Xếp loại mỗi câu sử dụng thang điển bên dưới.
Viết “số trả lời” lên trang trả lời của bạn.
I----------------I----------------I---------------I---------------I
0 1 2 3 4
Không Hơi đúng Rất đúng
đúng với tôi với tôi với tôi
THỰC TẾ
a- Tôi thích làm những việc mà bạn có thể nhìn ngắm, đụng chạm, giống như đối với động vật, đồ vật, vật dụng hay máy móc.
b- Nói chung, tôi tránh các hoạt động như giảng dạy, giúp đỡ người khác hay cung cấp các thông tin.
c- Tôi có khả năng làm việc với đồ vật, động vật và máy móc.
d- Tôi không có thiếu khả năng trong việc giảng dạy, tư vấn hay chữa trị.
e- Tiền và quyền lực là quan trọng với tôi.
f- Tôi thấy mình thực tế, thẳng thắn và “cứng đầu”.
THÍCH QUAN HỆ XÃ HỘI
a- Tôi thích những hoạt động có thể giúp người khác như dạy học, cấp cứu, cung cấp thông tin.
b- Tôi không thích làm việc ở nơi chỉ có máy móc, dụng cụ hay động vật.
c- Tôi có khả năng trong các lĩnh vực giảng dạy, chữa trị, phát triển và thông tin.
d- Tôi không có nhiều khả năng trong việc sử dụng dụng cụ, máy móc hay làm việc với động vật.
e- Các vấn đề xã hội là quan trọng đối với tôi.
f- Tôi thấy mình thân thiện, có trách nhiệm và hay giúp đỡ.
THÍCH ĐIỀU TRA NGHIÊN CỨU
a- Tôi thích những hoạt động liên quan đến sự quan sát, tư duy, nghiên cứu chính xác để giải quyết các vấn đề khoa học và toán học.
b- Tôi không có khuynh hướng lãnh đạo, buôn bán hay thuyết phục người khác. Tôi có khả năng giải quyết các vấn đề toán, khoa học, xã hội.
c- Tôi không có khả năng trong việc tổ chức và thuyết phục người khác.
d- Bổ sung những kiến thức về cuộc sống là điều quan trọng đối với tôi.
e- Tôi thấy mình có óc phân tích, bình luận và tài trí.
CÓ TINH THẦN KHỞI NGHIỆP
a- Tôi thích lãnh đạo, buôn bán, thuyết phục người khác kiếm tiền hay đáp ứng những mục tiêu của một tổ chức.
b- Tôi thường trách những hoạt động đòi hỏi sự quan sát cẩn thận và suy nghĩ khoa học.
c- Tôi có khả năng lãnh đạo và thuyết phục mọi người.
d- Tôi không có nhiều khả năng toán và khoa học.
e- Thành công trong việc quản lý và buôn bán là quan trọng với tôi.
f- Tôi thấy mình năng động, tham vọng và thích quan hệ xã hội.
NGHỆ SĨ
a- Tôi thích những hoạt động cho phép tôi bày tỏ ý tưởng và cảm xúc một cách sáng tạo như trong nghệ thuật, kịch, mỹ nghệ, múa, nhạc, viết.
b- Tôi thường trách những hoạt động mang tính lặp lại hay tính kỹ luật cao.
c- Tôi có khả năng sáng tạo nghệ thuật mà tôi có thể sử dụng trong các lĩnh vực như kịch, nhạc, nghệ thuật.
d- Tôi không có nhiều khả năng trong công việc thư ký hay kế toán
e- Nghệ thuật sáng tạo là quan trọng với tôi.
f- Tôi thấy mình có khả năng biểu cảm, độc đáo và độc lập.
TUÂN THEO CÁC QUY ƯỚC XÃ HỘI
a- Tôi thích làm việc với những con số hay máy móc trong một cách trật tự cố định.
b- Tôi không thích những hoạt động có vẻ mơ hồ, không có cấu trúc cố định.
c- Tôi có khả năng kinh doanh , thư ký, tính toán. Tôi có thể sử dụng chúng để viết báo cáo, làm việc với những con số một cách trật tự, hệ thống.
d- Tôi không có nhiều khả năng sáng tạo nghệ thuật.
e- Tôi đánh giá cao sự thành công trong công danh.
f- Tôi thấy mình tận tâm, cẩn thận, có trật tự.
Bảng trả lời và cho điểm
Tên : Ngày, tháng
Thực tế Xã hội
A. A.
B. B.
C. C.
D. D.
E. E.
F. F.
Tổng cộng : Tổng cộng :
Điều tra, Nghiên cứu Khởi nghiệp
A. A.
B. B.
C. C.
D. D.
E. E.
F. F.
Tổng cộng : Tổng cộng :
Nghệ sĩ Quy củ
A. A.
B. B.
C. C.
D. D.
E. E.
F. F.
Tổng cộng : Tổng cộng :
Loại nào mà bạn có nhiều điển nhất ?
Bạn gần giống với loại nào nhất ?
Hay có hai loại ngang điểm nhau ? Tốt thôi. Chỉ cần đọc lại phần miêu tả các loại tính cách và quyết định cái nào “giống” bạn hơn.
(Theo quyển "Những kỹ năng nghề nghiệp bước vào thế kỷ 21" của Lawrence K. Jones, NXB TP. HCM, năm 2000)
