KỸ NĂNG HỢP TÁC

KỸ NĂNG HỢP TÁC

Trong tương lai, bạn có thể sẽ làm việc như là một thành viên của một nhóm, đội. Vì thế, bạn cần các kỹ năng sau :
1. Hợp tác với những người khác, đóng góp cho tập thể những ý tưởng và nổ lực.
2. Thực hiện phần nhiệm vụ của bạn để hoàn tất một chương trình.
3. Khích lệ các đồng đội bằng cách lắng nghe họ, hỗ trợ và chia sẻ “ một cách hợp lý” kinh nghiệm về sự thành công của bạn.
4. Giải quyết sự khác biệt vì lợi ích tập thể.
5. Thách thức một cách có trách nhiệm những thủ tục, chính sách đang tồn tại.
Ozella Bland là một giáo viên mẫu giáo. Theo cô, kỹ năng hợp tác rất quan trọng trong công việc của cô. “Bạn phải có khả năng hợp tác với giáo viên đồng sự trong cùng một lớp học mà không sử dụng nhiều từ. Để làm được điều này, bạn phải biết là bạn đang làm việc với ai. Bọn trẻ học bằng cách quan sát. Các em thấy mọi thứ chúng ta làm”.
Vì vậy, các em cũng hợp tác tốt với nhau nếu như các bạn hợp tác tốt.

NHỮNG HOẠT ĐỘNG GIÚP PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG HỢP TÁC

1. Cùng với hai hay ba người bạn xây dựng một “chương trình dạy học”. Các bạn có thể dạy chơi cờ, dạy vi tính, dạy các môn thể thao. Trước khi bắt đầu, mở một cuộc điều tra để xem ai có thể làm huấn luyện viên, ai muốn theo học. Thành lập các “trung tâm huấn luyện” với các đợt khác nhau.
2. Tình nguyện làm bạn thân cảu một đứa trẻ, một đứa trẻ bị tàn tật hay một sinh viên mới đến học tại lớp của bạn … cùng với những người bạn này tìm hiểu những gì mà họ cần, những gì mà họ muốn làm. Lên kế hoạch thực hiện những việc này theo thứ tự ưu tiên.
3. Nếu có cơ hội cùng với một người bạn ( hoặc vài người ) thuyết trình một đề tài trước lớp học. Bạn và những người cộng tác phải hiểu rõ các yêu cầu của buổi thuyết trình (đề tài, giới hạn thời gian …), viết ra tất cả các ý tưởng, phát triển các ý tưởng loại bỏ những gì không cần thiết ( những hình ảnh minh hoạ, biểu đồ …), phân chia khối lượng công việc, chuẩn bị nội dung bài nói, luyện tập bài nói.
4. Cùng với các anh chị em hoặc những người bạn lên kế hoạch cho một chuyến đi picnic của gia đình. Điều này có nghĩa là bạn phải chuẩn bị những hoạt động trong chuyến đi, địa điểm để thực hiện các hoạt động này và thực phẩm. Trước hết phải trao đổi với những người tham gia để lên kế hoạch về thời gian, địa điềm, trò chơi, thức ăn và tất cả các hoạt động khác. Lập ngân sách. Quyết định ai sẽ chịu trách nhiệm cho việc gì và khi nào phải hoàn tất. Kiểm tra xem mọi việc có được hoàn tất không.
5. Thay vì chờ cha mẹ sắp xếp các công việc trong nhà. Hãy tự làm lấy. Lập một thời gian biểu để có thể làm mọi việc. Đổi thời gian biểu để các thành viên khác ( chẳng hạn em của bạn ) cùng chia sẻ đồng đều các công việc này.
6. Tham gia các hoạt động cộng đồng : dạy trẻ, tuyên truyền bảo vệ môi trường, “trợ lý” cho một chương trình mùa hè nào đó …
7. Cùng với vài người bạn, tồ chức một việc kinh doanh nhỏ. Một số ý tưởng gợi ý là : Giữ trẻ, giao báo, rửa xe. Bạn cần phải có kế hoạch về : quảng cáo, ngân sách, thời gian biểu, nhân sự, tiền lương.
8. Tham gia các hoạt động tập thể ở nhà trường. Có rất nhiều hoạt động như thế ở trường : báo tường, câu lạc bộ, thể thao …

(Theo "Những kỹ năng nghề nghiệp bước vào thế kỷ 21" của Lawrence K. Jones, NXB TP.HCM 2000)

Kỹ năng giao tiếp xã hội

KỸ NĂNG SỐNG TRONG CỘNG ĐỒNG

Trong công việc của bạn, hằng ngày bạn sẽ giao tiếp với nhiều người, với đồng nghiệp ở nơi làm việc, với nhiều người khác ở những cuộc gặp gỡ … Sẽ có những mâu thuẫn giữa các đồng nghiệp, mâu thuẩn giữa các phòng ban. Nhiều người mà bạn cùng làm việc sẽ rất khác bạn về dáng vẻ bên ngoài, về nền tảng văn hoá. Bạn cần phải có những kỹ năng sống trong cộng đồng sau : Kỹ năng giao tiếp xã hội, kỹ năng điều đình, kỹ năng lãnh đạo, kỹ năng làm việc cùng tập thể, kỹ năng sống trong môi trường đa dạng về văn hoá.

KỸ NĂNG GIAO TIẾP XÃ HỘI

Dù là nói chuyện với một khách hàng, đồng nghiệp hay cấp trên, bạn phải “thông suốt” các kỹ năng sau :
1. Thể hiện sự hiểu biết, thân ái và kính trọng những cảm xúc của người khác.
2. Tự khẳng định, khi cần thiết. Điều này có nghĩa là “ bảo vệ chính bạn và những ý tưởng của bạn một cách tích cực và chắc chắn.
3. Quan tâm đến những gì người khác nói và làm và tại sao họ lại nghĩ và hành động như thế.
4. Lope Max Diaz là một giáo viên có tài. Anh yêu công việc giảng dạy. Nghề dạy đỏi hõi bạn phải có kỹ năng giao tiếpxã hội rất tốt. Là một giảng viên về thiết kế, Lope phải biết cách thách thức các sinh viên của anh biểu hiện chính họ và biết cách phê bình. Anh phải “nhạy cảm” với những nhu cầu và biết khuyến khích họ đúng lúc.

Người thiết kế kiểu tóc

Nghề này đòi hỏi sự hiểu biết, thân ái, cảm thông và lịch sự đối với khách hàng.
Người thiết kế - Thợ cắt tóc phải lắng nghe khách hàng, trả lời một cách thân thiện, đề nghị những ý tưởng về kiểu tóc, cách làm đẹp.
Thường thì khách hàng “phải đúng”, nhưng nếu ý tưởng của họ “phi thực tế”, người thợ phải biết cách thuyết phục họ thay đổi.

NHỮNG HOẠT ĐỘNG GIÚP PHÁT TRIỂN
KỸ NĂNG GIAO TIẾP XÃ HỘI

1. Thường khi bạn bè chúng ta có chuện gì khó khăn, họ muốn tâm sự để chúng ta hiểu được những gì họ đang trải qua. Khi họ đạt một thành quả nào đó, họ cũng muốn chia sẽ niềm vui với chúng ta. Cố gắng tìm một tấm thiệp để tặng một người bạn đang gặp khó khăn, hãy tìm những lởi lẽ thích hợp để ghi vào thiệp. Có rất nhiều thiệp được bày bán nhưng thật khó tìm một tấm thiệp thích hợp cho những người bạn đang có chuyện buồn. Cách tốt nhất là tự thiết kế một tấm thiệp. Thể hiện sự quan tâm của bạn đối với bạn bè là điều rất quan trọng.
2. Tổ chức một buổi tiệc mừng cho một người bạn. Đây là một công việc khó nhưng nếu nỗ lực, bạn sẽ thành công. Nhưng tổ chức tiệc mừng cho người mà bạn không quen biết còn khó khăn hơn nhiều. Hãy tổ chức một tiệc mừng cho những trẻ em tàn tật ở một trường học, hay những người già neo đơn ở Viện Dưỡng Lão. Bạn hãy nhìn sự việc này từ gốc độ của họ, lợi ích và niềm vui của họ chứ không phải của bạn.
3. E-mail là một phương tiện hữu hiệu giúp bạn liên lạc với những người bạn ở xa, ở ngoại quốc.
Thường những người bạn ở xa có thể trở thành bạn tốt nếu bạn giữ mối quan hệ thường xuyên.
4. Thường những người trẻ tuổi có một ý tưởng về nghề nghiệp mà họ sẽ theo đuổi nhưng lại không biết rõ về nghề đó và không biết phải chuẩn bị những gì để đạt đến mục tiêu. Thảo luận với những người bạn về nghề nghiệp mà các bạn muốn theo đuổi. Sắp xếp cuộc hẹn với những người quen biết đang làm việc trong các lĩnh vực này, phỏng vấn họ. Hỏi xem tại sao họ lại chọn các nghề này, những người trẻ tuổi cần phải làm gì để chuẩn bị cho những nghề này.
5. Sinh viên, học sinh thường thấy chán trong dịp nghỉ hè. Nhưng rất nhiều hoạt động phục vụ cộng đồng đang cần các bạn. Hãy tham gia trong khả năng cho phép. Chẳng hạn, bạn có thể tự thiết kế một áp phích quảng cáocho một hoạt động xã hội nào đó.
6. Những người già, người thị lực kém thường cần có một danh bạ điện thoại với những chữ và số được in thật to. Thiết kế một kiểu danh bạ như thế và cung cấp cho những tổ chức công cộng để họ có thể giúp những người có nhu cầu.
7. Tham dự, lắng nghe hay đọc những bài thuyết trình có động cơ. Bạn có thể gặp những bài thuyết trình như thế trên tivi hay trong văn chương. Xác định vì sao mà người thuyết trình đã nói theo cách đó. Chọn một chủ đề mà bạn rất quan tâm, rất thấu hiểu, xây dựng một bài thuyết trình để người khác có thể thấy được quan điểm của bạn. Sử dụng một tự điển lớn để tìm những từ có sức thuyết phục cao.
8. “Quan sát con người” có thể là một việc làm thú vị vào thời gian rảnh. Nếu có điều kiện bạn có thể quay video quang cảnh một đường phố đông đúc, cảnh một khu mua sắm nhộn nhịp. Khi xem các phim, đoán nghề nghiệp, sở thích và mối quan tâm của những người mà bạn thấy. So sánh ý tưởng của bạn với ý tưởng của một người bạn. Chứng minh tại sao bạn lại suy nghĩ như thếvề những người đó. Chú ý là bạn phải quay phim làm sao để mọi người không biết là bạn đang quay họ.
9. Tác giả Berky Watson là giảng viên ngành sư phạm của đại học bang North Carolina. Berky cũng điều hành một công ty riêng trong hơn 10 năm qua. Theo cô, “kỹ năng giao tiếp xã hội” là rất quan trọng. Mọi người trong ngành kinh doanh phải hiểu được “cái nhìn của khách hàng”, phải có khả năng “bán được” những tư tưởng của họ, phỉa “mạnh mẻ nhưng cảm thông”.

(trích quyển "Những kỹ năng nghề nghiệp bước vào thế kỷ 21" cùa Lawrence K. Jones, NXB TP.HCM, 2000)

Kỹ năng ra quyết định

KỸ NĂNG “RA QUYẾT ĐỊNH”

Mỗi ngày ở nơi làm việc, bạn phải có nhiều quyết định – có những quyết định ảnh hưởng đến tổ chức mà bạn làm việc; có những quyết định ảnh hưởng đến tương lai của bạn. Vì vậy, bạn cần phải có những quyết định hiệu quả.
Để thực hiện một quyết định, bạn cần phải :
1. Xác định mục tiêu mong muốn từ việc thực hiện quyết định này.
2. Vạch ra những “con đường” để đạt đến mục tiêu.
3. Tập hợp thông tin về những “con đường” đó.
4. Cân nhắc những thuận lợi và khó khăn của mỗi “con đường”.
5. Có sự chọn lựa tốt nhất.
6. Lên kế hoạch để tiến hành theo cách mà bạn đã chọn lựa.
Bạn sẽ làm gì nếu có bất lợi xảy ra?

NGƯỜI QUẢN LÝ KHÁCH SẠN

Người quản lý khách sạn chọn một nhà cung cấp cho khách sạn dựa vào chất lượng và giá trị thực phẩm, thức uống mà họ cung cấp. Người quản lý phải thu thập thông tin, so sánh giá và quyết định chọn nhà cung cấp nào.

NHỮNG HOẠT ĐỘNG ĐỂ CẢI THIỆN KỸ NĂNG “RA QUYẾT ĐỊNH”

1. Để hiểu rõ hơn về những quyết định mà bạn đã thực hiện, thử ghi nhật ký về những quyết định của bạn trong một ngày - từ quyết định chọn quần áo để mặc đến quyết định giúp một người bạn. Đồng thời, ghi lại những suy nghĩ của bạn về những quyết định này. Vào cuối ngày, hãy tự hỏi : những quyết định của mình đã dẫn đến những kết quả gì ? Tôi đã có sự chọn lựa tốt nhất? Làm thế nào để tôi có những quyết định tốt hơn trong tương lai?
2. Thử đề nghị một chuyến du lịch dã ngoại mà cả bạn và bạn bè bạn đều thích thú.
Tập hợp thông tin về những địa điểm có thể đến.
Liệt kê những điểm có lợi và không có lợi đối với từng địa điểm. Viết ra lời đề nghị của bạn.
3. Nhiều nhân vật trên phim hay kịch truyền hình phải đối đầu với những vấn đề phổ biến trong cuộc sống : ly dị, áp lực công việc, tình yêu, tình bạn. Cách giải quyết vấn đề của họ có thể ảnh hưởng đến bạn. Cùng với vài người bạn xem một chương trình truyền hình nổi tiếng. Thảo luận về những quyết định mà các nhân vật thực hiện vào cuối vở diễn. Quyết định của các bạn có giống với quyết định của nhân vật không ? Quyết định của các nhân vật này có ảnh hưởng đến bạn không ? Ảnh hưởng thế nào?
4. Quyết định của một người ở vị trí lãnh đạo có ảnh hưởng rất lớn. Cố gắng phỏng vấn một người ở vị trí lãnh đạo (trong bất cứ lĩnh vực gì) mà bạn quen biết về quá trình quyết định một vấn đề cũa họ. Hỏi họ về những bước mà họ phỉa thực hiện.

(Theo "Những kỹ năng nghề nghiệp bước vào thế kỷ 21" của Lawrence K. Jones, NXB TP.HCM,2000)

Kỹ năng tư duy

KỸ NĂNG TƯ DUY

Bản chất của công việc đang thay đổi khá nhanh. Trước đây, ở nơi làm việc thường có một ông chủ và mọi người thực hiện mệnh lệnh của ông ta. Ngày nay, những công việc được thữc hiện bởi một tập thể. Công việc của người quản lý là tổ chức một tập thể. Mọi người trong tập thể đó làm việc để tạo nên sản phẩm và dịch vụ tốt nhất với giá thấp nhất. Điều đó có nghĩa là mọi thành viên phải là người giải quyết vấn đề; ra quyết định và sáng tạo ý tưởng.
Dù bạn là người quản lý hay người được quản lý, bạn cần có kỹ năng tư duy - kỹ năng tư duy sáng tạo, ra quyết định, giải quyết vấn đề và hình dung hoá. Bạn phải nhận ra và định nghĩa vấn đề, tìm cách giải quyết, nghĩ ra cách hoạt động tốt hơn, nghĩ ra các sản phẩm và dịch vụ mới.
Trong chương này, các bạn sẽ tìm hiểu về các kỹ năng tư duy này; cách mà chúng được sử dụng ở nơi làm việc và cách phát triển chúng.

KỸ NĂNG TƯ DUY SÁNG TẠO

Các kỹ năng này rất quan trọng . Mọi người làm việc đều cần hai kỹ năng sau:
1. Sử dụng kỹ năng tưởng tượng một cách tự do; phối hợp các ý tưởng, thông tin trong những cách nói.
2. Kết nối các ý tưởng dường như không liên hệ nhau.
Chúng ta sẽ cùng gặp gỡ nhân vật phải thường xuyên sử dụng kỹ năng sáng tạo trong công việc.
David Klinge là một phó chủ tịch ngân hàng và giám đốc bộ phận bất động sản. Một trong những nhiệm vụ chính của anh là vạch kế hoạch cho vay cho những công ty xây dựng toà nhà làm văn phòng, trung tâm mua sắm…
Tiền có thể cho vay trong nhiều cách khác nhau. Chẳng hạn, một công ty muốn vay để xây sân vận động. Ngân hàng có thể cho vay; khi công trình hoàn tất và thời hạn cho vay hết, nợ ngân hàng sẽ được trả. Nhưng tiền ở đâu ra để công ty trả nợ ngân hàng. Đó là công việc của David; anh phải có cách tư duy sáng tạo sắp xếp những thứ rối rắm này với nhau; để ngân hàng có thể cho vay.
Patricia Judd và Ireland Stantin là hai giáo viên ở trung tâm chăm sóc trẻ Campus. Công việc chăm sóc trẻ đòi hỏi họ phải có kỹ năng tư duy sáng tạo.
Patty : Chúng tôi cố gắng một tuần có một ngày dành cho một ý tưởng mới; nghĩ về một chủ đề có ý nghĩa giáo dục nào đó.
Ireland : Đó là sự chia sẻ, lòng tự trọng và làm việc cùng nhau.
TG : Một đề tài mà các bạn thực hiện gần đây?
Ireland : Chúng tôi làm bánh nhân táo cho bọn trẻ. Bọn trẻ thực sự đã tham gai vào công việc này. Chính các em đã trộn bột, đường và hương liệu.
TG : Bọn trẻ đã học được điều gì từ những hoạt động như thế ?
Patty : Chia sẻ và làm việc cùng nhau.
NHỮNG HOẠT ĐỘNG ĐỂ NÂNG CAO TƯ DUY SÁNG TẠO

1. Giả làm khách hàng để ăn cắp hàng là chuyện đau đầu của nhiều chủ cửa hàng. Lập một kế hoạch để một cửa hàng đối phó với chuyện này. Có thể tham khảo một ý kiến một người chủ cửa hàng để xem kế hoạch của bạn có những ưu khuyết nào.
2. Sáng tạo một trò chơi để nâng cao kỹ năng giải quyết vấn đề của bạn.
3. Dành một buổi để đến nơi làm việc với “ người lớn” nếu có thể. Quan sát công việc và những đặc điểm chính của nó? Người làm việc phải đối mặt với những vấn đề gì ? Họ giải quyết chúng ra sao? Họ sử dụng các “kỹ năng” tư duy sáng tạo như thế nào ? Tóm tắt lại chuyến viếng thăm của bạn và giới thiệu với bạn bè.
4. Giữ một nhật ký hàng tuần về những ý tưởng sáng tạo của bạn. Hàng tuần, ghi nhanh bất cứ vấn đề nào mà bạn bắt gặp ở môi trường xung quanh bạn.
5. Cố gắng nghĩ ra một cách giải quyết đơn giản cho vấn đề này cứ sau chin tuần; đọc lại nhật ký và quyết định một hay hai vấn đề mà bạn thích và “ muốn đi sâu tìm hiểu” đâu là điểm mạnh và điểm yếu trong cách giải quyết vấn đề của bạn.
6. Tạo một tư liệu tham khảo gồm những bài viết(sách, báo) về cách giải quyết vấn đề (khoảng 10 bài).
7. “Phát minh” một món ăn mới. Viết một thực đơn bao gồm tất cả thành phần và lượng. Bạn gặp phải vấn đề gì khi làm món ăn mới ? Đâu là cách giải quyết của bạn.
8. Sáng tạo một sản phẩm mới cho những người đồng lứa với bạn. Đó có thể là bất cứ sản phẩm nào : một kiểu quần Jean mới, một hương liệu mới cho nước uống; một loại kẹo mới… Mang sản phẩm mẫu giới thiệu với những người bạn. Tại sao sẽ có người muốn mua sản phẩm của bạn ? Bạn sẽ gặp phải vấn đề gì khi thuyết phục người khác mua sản phẩm của bạn ( giá, sự cạnh tranh)? Bạn có thể sáng tạo một chương trình quảng cáo cho sản phẩm của bạn.
Trong công việc, bạn phải luôn tỉnh táo để đối mặt với những vấn đề có thể xảy ra. Chẳng hạn, bạn đang điều khiển một cái máy sắp hỏng; hành khách đang trong tình trạng thiếu an toàn. Bạn cần phải có những kỹ năng giải quyết vấn đề sau đây :
1. Nhận ra vấn đề; khoảng cách giữa hiện trạng vấn đềvà tình trạng lẽ ra nó phải có.
2. Xác định nguyên nhân cảu vấn đề.
3. Tạo ra và triển khai một biện pháp giải quyết.
4. Theo dõi xem biện pháp giải quyết của bạn hiệu quả đến đâu và sửa chữa nếu cần thiết.
(Theo quyển "Những kỹ năng nghề nghiệp bước vào thế kỷ 21 của Lawrence K. Jones, NXB TP. HCM, 2000)

KỸ NĂNG LẮNG NGHE

KỸ NĂNG LẮNG NGHE

Chỉ có kiến thức về công việc là quan trọng hơn các kỹ năng giao tiếp trong việc dự đoán trước sự thành công của bạn trong công việc. Trong khoảng thời gian mà bạn sử dụng để giao tiếp ở nơi làm việc, nói chiếm 23% thời lượng và nghe chiếm 55%. Sau đây là những kỹ năng nghe mà bạn cần.
1. Lắng nghe cẩn thận những gì người khác nói, chú ý giữ điệu và cử chỉ để hiểu được nội dung và cảm xúc.
2. Trả lời với cách thức thể hiện rằng bạn đã hiểu những gì vừa nghe. Chúng ta sẽ cùng gặp Michell Ward. Bà là một phó chủ tịch ngân hàngvà là giám đốc nhân sự khu vực. Michell phụ trách việc tuyển dụng, thăng tiến, sa thải và trả kương cho nhân viên ngân hàng tại hai bang.
TG : Việc lắng nghe có tầm quan trọng như thế nào trong công việc của chị, MIchell?
Michell : Lắng nghe mọi người là việc quan trọng nhất mà tôi làm trong công việc của mình. Tôi phải lắng nghe chăm chú và cố gắng làm cái gì đó phù hợp với mối quan tâm lớn nhất của người đó. Tôi phải “đi vòng quanh” những thông tin mà họ cung cấpcho tôi và xác định xem họ muốn nói với tôi điều gì. Tôi phải đặt những câu hỏi quan trọng để có những câu trả lời cần thiết.
TG : Chị có sử dụng những “thủ thuật nghe”?
Michell : Tôi sử dụng nhiều “câu hỏi bỏ ngỏ”, chẳng hạn “ Anh có thể nói them về điều đó?”. Có những “thủ thuật” mà tôi thường sử dụng. Chẳng hạn, gật đầu sẽ khuyến khích người khác nói. Tôi đã học cách để không giờ e sợsự im lặng. Tôi cố gắng tạo cho mọi người cảm giác là tôi sẵn sàng nói về bất cứ chuyện gì; không có chuyện gì là “nhảm nhí” nếu họ thực sự muốn nói.

NHỮNG HOẠT ĐỘNG GIÚP BẠN PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG NGHE

1. Yêu cầu một người bạn chọn cho bạn một đồ vật hay một hoa văn mẫu để vẽ. Bạn không nhìn thấy vật mẫu mà chỉ lắng nghe những hướng dẫn của người đó. So sánh mẫu vẽ của bạn với mẫu gốc. Thực hành vài lần, mỗi lần với một vật mẫu khác.
2. Yêu cầu một người bạn đọc một câu gồm 15 đến 20 từ, đọc to chỉ hai lần. Viết lại câu này theo trí nhớ của bạn và so sánh với câu gốc. Thực hành đến lúc bạn có thể viết được những câu dài hơn một cách chính xác.
3. Chọn một chương trình hài kịch trên tivi và cùng xem với một người bạn. xem xong, tóm tắt kịch bản, đề cập đến các nhân vật chính và vai diễn của họ trong kịch. Yêu cầu người bạn có nhận xét.
4. Yêu cầu một người bạn đọc to một đoạn văn từ một bài báo hay một câu chuyện. Sau đó đặt vài câu hỏi về nội dung cho người bạn này. Thực hành thường xuyên.
5. Lắng nghe một người bạn miêu tả cảm xúc của anh/chịvề một tình huống nào đó. Tóm tắt những cảm xúc đó mà không phán xét.
6. Yêu cầu một người bạn kể lại tất cả những hoạt động của anh/chị ta ngày hôm trước. Lắng nghe cẩn thận và tóm tắt.
7. Yêu cầu một người bạn xem bạn là bác sĩ của anh/chị ta và giải thích những triệu chứng của một căn bệnh tưởng tượng. Lắng nghe và tóm tắt các triệu chứng một cách chính xác.
8. Yêu cầu một người bạn liệt kê 10 đồ vật không có trong nhà. Lắng nghe cẩn thận, sau một phút, lặp lại theo đúng trật tự đã được liệt kê. Hầu hết mọi người đều mắc lỗi khi thực hành bài tập này. Sau đó thực hành bài tập này lần thứ hai. Khi lắng nghe, vẽ nên một bức tranh “ngớ ngẩn” thể hiện sự liên quan giữa đồ vật thứ nhất và đồ vật kế tiếp. Chẳng hạn : 1- muỗng, 1- bàn, 3- điện thoại - tưởng tượng hàng trăm chiếc muỗng đang nhảy múa trên bàn của bạn. Sau đó là cảnh chiếc bàn của bạn đang trả lời điện thoại… Bằng cách này, nhiều ngày sau bạn vẫn còn nhớ đến những danh sách này. Kế đến, cố gắng đưa các từ trừu tượng và danh sách này ( ví dụ : hạnh phúc, đói, sợ hãi).
9. Cùng với một người bạn thảo luận về những đề tài sau : Bộ phim mà bạn thích nhất, chương trình truyền hình, môn thể thao, kỳ nghỉ hè, quyển sách, món ăn, sở thích bạn yêu thích nhất.
10. Cuối một giờ học, tóm tắt những gì đã học bằng miệng và bằng văn viết.
11. Lắng nghe hai sinh viên đang tranh luận về một vấn đề nào đó hay một vấn đề về thế giới. Sau đó tóm tắt những gì hai người nói một cách khách quan.
12. Đã bao nhiêu lần bạn gặp phải tình huống sau : nói với một người mà phát hiện ra rằng họ không hề lắng nghe bạn? Những dấu hiệu thể hiện sự không chú ý này là : không giao tiếp bằng mắt, ngáp, ngắt lời, nhìn vào đồng hồ hay trả lời bằng cách nói về một điều nào khác.

KỸ NĂNG LẮNG NGHE GIÚP XÂY DỰNG TÌNH BẠN

Sau đây là một vài “kỹ thuật lắng nghe” sẽ giúp ích cho bạn.
a- Sử dụng ngôn ngữ thân thể. Đối diện người nói một cách thẳng thắn, hướng về phía trước và có sự giao tiếp thích hợp bằng mắt. Bạn phải làm sao để cơ thể bạn thể hiện là “ Tôi muốn nghe những gì anh nói”.
b- Nhắc lại những ý nghĩ hay cảm xúc mà bạn đang nghe . Điều này chứng tỏ là bạn đang thực sự lắng nghe.
Chẳng hạn bạn có thể trả lời bằng cách nói “ Bạn đã nói là …?” hoặc “ Hình như bạn đang cảm thấy là…?”.
c- Đặt những câu hỏi bỏ ngỏ, những câu hỏi không thể trả lời bằng một, hay hai từ như “có” hay “không”. Một số câu hỏi kiểu như là : “Anh có thể nói thêm về chuyện đó không?”, “Sau đó, anh cảm thấy thế nào?”.
d- Biết cách im lặng. Thỉnh thoảng, chúng ta nên lắng nghe một cách chăm chú và không nói gì cả. điều này giúp người nói tự do diễn đạt mà không có cảm giác bị thúc ép.
Dần dần, khi có kinh nghiệm, bạn sẽ biết khi nào là thích hợpđể sử dụng những kỹ năng này.

(Theo quyển "Những kỹ năng nghề nghiệp bước vào thế kỷ 21" của Lawrence K. Jones, NXB TP. HCM, 2000)

TÌM NGHỀ NGHIỆP PHÙ HỢP VỚI BẠN

TÌM NGHỀ NGHIỆP PHÙ HỢP VỚI BẠN

Một cách giúp bạn quyết định chọn lựa nghề nghiệp là xem xét các “đặc điểm” của bạn – ý thích của bạn, các giá trị và khả năng của bạn để xem nghề nào thì thích hợp. Phương pháp này được hầu hết các trường học và chuyên gia tư vấn ở Mỹ sử dụng; chúng tôi sẽ sử dụng trong chương này.
Theo một nhà tâm lý học, ông John Holland, có sáu loại cá tính sau :
- Thực tế
- Thích điều tra, nghiên cứu
- Nghệ sĩ
- Thích quan hệ xã hội
- Có tinh thần khởi nghiệp
- Tuân theo các quy ước xã hội
Mỗi loại cá tính có sự liên hệ riêng biệt với những ý thích, giá trị và khả năng. Chẳng hạn những người nghệ sĩ thích những hoạt động cho phép họ bày tỏ ý tưởng hay cảm xúc qua múa, kịch, nhạc, viết hay mỹ nghệ. Họ có khả năng sáng tác và họ đề cao nghệ thuật sáng tạo.
Sáu loại cá tính này có thể để sử dụng để phân nhóm nghề nghiệp. Chẳng hạn, có nhiều nghề có thể được xếp vào “nhóm nghệ sĩ” như nhà văn, giáo viên nghệ thuật, nhạc sĩ.
Nếu bạn biết rõ loại cá tính mà bạn “gần giống” nhất, bạn có thể xác định nghề nghiệp phù hợp với bạn.
Điều mà bạn cần làm là tìm ra loại cá tính mà bạn gần giống nhất. Sau đó bạn dể dàng tìm thấy nghề nghiệp cùng nhóm với loại cá tính này.
Bạn giống loại cá tính nào nhất ?
Đầu tiên lấy ra một tờ giấy và trả lời.
Những câu dưới đây miêu tả bạn đến mức độ nào ?
Xếp loại mỗi câu sử dụng thang điển bên dưới.
Viết “số trả lời” lên trang trả lời của bạn.
I----------------I----------------I---------------I---------------I
0 1 2 3 4
Không Hơi đúng Rất đúng
đúng với tôi với tôi với tôi

THỰC TẾ

a- Tôi thích làm những việc mà bạn có thể nhìn ngắm, đụng chạm, giống như đối với động vật, đồ vật, vật dụng hay máy móc.
b- Nói chung, tôi tránh các hoạt động như giảng dạy, giúp đỡ người khác hay cung cấp các thông tin.
c- Tôi có khả năng làm việc với đồ vật, động vật và máy móc.
d- Tôi không có thiếu khả năng trong việc giảng dạy, tư vấn hay chữa trị.
e- Tiền và quyền lực là quan trọng với tôi.
f- Tôi thấy mình thực tế, thẳng thắn và “cứng đầu”.

THÍCH QUAN HỆ XÃ HỘI

a- Tôi thích những hoạt động có thể giúp người khác như dạy học, cấp cứu, cung cấp thông tin.
b- Tôi không thích làm việc ở nơi chỉ có máy móc, dụng cụ hay động vật.
c- Tôi có khả năng trong các lĩnh vực giảng dạy, chữa trị, phát triển và thông tin.
d- Tôi không có nhiều khả năng trong việc sử dụng dụng cụ, máy móc hay làm việc với động vật.
e- Các vấn đề xã hội là quan trọng đối với tôi.
f- Tôi thấy mình thân thiện, có trách nhiệm và hay giúp đỡ.

THÍCH ĐIỀU TRA NGHIÊN CỨU

a- Tôi thích những hoạt động liên quan đến sự quan sát, tư duy, nghiên cứu chính xác để giải quyết các vấn đề khoa học và toán học.
b- Tôi không có khuynh hướng lãnh đạo, buôn bán hay thuyết phục người khác. Tôi có khả năng giải quyết các vấn đề toán, khoa học, xã hội.
c- Tôi không có khả năng trong việc tổ chức và thuyết phục người khác.
d- Bổ sung những kiến thức về cuộc sống là điều quan trọng đối với tôi.
e- Tôi thấy mình có óc phân tích, bình luận và tài trí.

CÓ TINH THẦN KHỞI NGHIỆP

a- Tôi thích lãnh đạo, buôn bán, thuyết phục người khác kiếm tiền hay đáp ứng những mục tiêu của một tổ chức.
b- Tôi thường trách những hoạt động đòi hỏi sự quan sát cẩn thận và suy nghĩ khoa học.
c- Tôi có khả năng lãnh đạo và thuyết phục mọi người.
d- Tôi không có nhiều khả năng toán và khoa học.
e- Thành công trong việc quản lý và buôn bán là quan trọng với tôi.
f- Tôi thấy mình năng động, tham vọng và thích quan hệ xã hội.

NGHỆ SĨ

a- Tôi thích những hoạt động cho phép tôi bày tỏ ý tưởng và cảm xúc một cách sáng tạo như trong nghệ thuật, kịch, mỹ nghệ, múa, nhạc, viết.
b- Tôi thường trách những hoạt động mang tính lặp lại hay tính kỹ luật cao.
c- Tôi có khả năng sáng tạo nghệ thuật mà tôi có thể sử dụng trong các lĩnh vực như kịch, nhạc, nghệ thuật.
d- Tôi không có nhiều khả năng trong công việc thư ký hay kế toán
e- Nghệ thuật sáng tạo là quan trọng với tôi.
f- Tôi thấy mình có khả năng biểu cảm, độc đáo và độc lập.

TUÂN THEO CÁC QUY ƯỚC XÃ HỘI

a- Tôi thích làm việc với những con số hay máy móc trong một cách trật tự cố định.
b- Tôi không thích những hoạt động có vẻ mơ hồ, không có cấu trúc cố định.
c- Tôi có khả năng kinh doanh , thư ký, tính toán. Tôi có thể sử dụng chúng để viết báo cáo, làm việc với những con số một cách trật tự, hệ thống.
d- Tôi không có nhiều khả năng sáng tạo nghệ thuật.
e- Tôi đánh giá cao sự thành công trong công danh.
f- Tôi thấy mình tận tâm, cẩn thận, có trật tự.

Bảng trả lời và cho điểm

Tên : Ngày, tháng
Thực tế Xã hội
A. A.
B. B.
C. C.
D. D.
E. E.
F. F.
Tổng cộng : Tổng cộng :
Điều tra, Nghiên cứu Khởi nghiệp
A. A.
B. B.
C. C.
D. D.
E. E.
F. F.
Tổng cộng : Tổng cộng :
Nghệ sĩ Quy củ
A. A.
B. B.
C. C.
D. D.
E. E.
F. F.
Tổng cộng : Tổng cộng :
Loại nào mà bạn có nhiều điển nhất ?
Bạn gần giống với loại nào nhất ?
Hay có hai loại ngang điểm nhau ? Tốt thôi. Chỉ cần đọc lại phần miêu tả các loại tính cách và quyết định cái nào “giống” bạn hơn.

(Theo quyển "Những kỹ năng nghề nghiệp bước vào thế kỷ 21" của Lawrence K. Jones, NXB TP. HCM, năm 2000)

NHỮNG KỸ NĂNG CƠ BẢN

NHỮNG KỸ NĂNG CƠ BẢN

Đọc : Có thể nhận ra những sự thật cần thiết (cho công việc), xác định các thông tin trong sách/ sách học, có thể tìm nghĩa của những từ chưa biết, thẩm định độ chính xác của những báo cáo,sử dụng máy tính để tìm thông tin.
Viết : Viết các ý tưởng một cách trọn vẹn, chính xác về văn phạm, chính tả, dấu câu trong các bức thư hay bàn báo cáo.
Biết sử dụng máy vi tính để trao đổi thông tin.
Toán : Sử dụng số, phân số, phần trăm để vgiải quyết vấn đề, sử dụng bảng kê, biểu đồ, đồ thị, sử dụng máy vi tính để nhập liệu, truy cập, thay đổi các thông tin về số liệu.
Nói : Nói một cách rõ ràng; chọn lựa ngôn ngữ , ngữ điệu, cử chỉ phù hợp với người nghe.
Nghe : Lắng nghe cẩn thận những gì người khác nói, chú ý đến ngữ điệu và ngôn ngữ thân thể; trả lời và thể hiện là đã hiểu được vấn đề vừa nghe.

KỸ NĂNG TƯ DUY

Tư duy sáng tạo : Tự do sử dụng trí tưởng tượng, liên kết các ý tưởng và thông tin trong những cách mới; liên kết các ý tưởng có vẻ như không hệ liên hệ với nhau.
Giải quyết vấn đề : Nhận ra vấn đề; xác định tại sao nó lại trở thành một vấn đề; tìm và triển khai cách giải quyết; theo dõi xem cách giải quyết đó hiệu quả đến độ nào; sửa đổi nếu cần thiết.
Ra quyết định : Xác định mục tiêu; vạch ra những con đường đi đến mục tiêu và tập hợp thông tin về chúng; cân nhắc những thuận lợi và khó khăn; chọn con đường tốt nhất; lên kế hoạch để tiến hành.
Hình dung hóa : Tưởng tượng ra một tòa nhà, một hệ thống bằng cách nhìn vào một bản vẽ hay bản thiết kế.

KỸ NĂNG SỐNG TRONG CỘNG ĐỒNG

Giao tiếp xã hội : Thể hiện sự hiểu biết, thân ái và kính trọng những cảm xúc của người khác; khẳng định chính mình, khi cần thiết, quan tâm đến những gì người khác nói; lý do vì sao họ suy nghĩ và hành động như thế.
Điều đình : Xác định mục tiêu chung giữa các “phe” khác nhau; giới thiệu một cách rõ ràng vị trí của bạn; hiểu vị trí của người khác / “phe” khác; xem xét những sự lựa chọn có thể; có những thương lượng hợp lý.
Lãnh đạo : Khuyến khích và thuyết phục người khác; sử dụng một cách tích cực những luật lệ hay giá trị, làm người khác tin tưởng vào bạn vì bạn có khả năng và trung thực.
Hợp tác : Đóng góp những ý tưởng và nổ lực cho đồng đội; hoàn thành phần công việc của chính bạn; khuyến khích các thành viên khác; giải quyết những khác biệt vì lợi ích của tập thể; thách thức một cách có trách nhiệm đối với những thủ tục, chính sách, cách quản lý đang tồn tại.
Thích nghi với sự đa dạng về văn hóa : Hợp tác tốt với những người đến từ các dân tộc khác; nền tảng giáo dục và xã hội khác; hiểu được sự khác biệt văn hóa giữa những “nhóm” khác nhau; giúp mọi người điều chỉnh khi cần thiết.

PHẨM CHẤT CÁ NHÂN

Tự trọng : Hiểu rằng long tin sẽ ảnh hưởng đến cách mà mọi người cảm thấy và hành động, nên “ lắng nghe” và xác định những niềm tin có hại, bất hợp lý nơi bạn và hiểu cách thay đổi chúng khi chúng xảy ra.
Tự kiểm soát : Làm giàu kiến thức và kỹ năng cho bản thân bạn một cách chính xác, vạch ra những mục tiêu cá nhân thực tế và cụ thể; hướng đến mục tiêu.
Trách nhiệm : Làm việc cực lực để đạt đến mục tiêu dù nhiệm vụ là khó khăn; thể hiện tinh thần phục vụ cao, sự trung thực, nhiệt huyết và lạc quan.

(Trích quyển "Những kỹ năng nghề nghiệp bước vào thế kỷ 21"của Lawrence K. Jones. NXB TP.HCM, năm 2000)